Nothing is a greater source of inspiration than the uncontrollable growth in nature and its ever enchanting beauty: the sprouting branches of trees, the grapevine with its enormous zest for life, the strong stable stem of botanical plants, the oysters in the sea

The strength of visible or invisible aspects of nature keep fascinating me and give me passionate emotions deep inside myself. My paintings represent my interpretation of essential aspects of nature and, through this, my understanding of essential qualities of life.

The distinguishing quality of my work lies in the combination of the traditional Chinese technique of inkpainting with my “western”artistic views.

Susan Reijnders

Ink on Xuan paper, Chinese ink (black), Chinese watercolor, European watercolor, hand-made casein paint. Paintings are mounted on Xuan paper, or on acid-free western drawing-paper, or on canvas.

MY INSPIRATION (in English and Dutch)


Parts of my lecture held in the Shenzhen Fine Art Institute, date: 28th of December 2011

First I would like to introduce myself. I am Susan Reijnders from The Netherlands or Holland as my country is often called. I studied at the Art Academies of Breda and 's-Hertogenbosch. After finishing my studies I attended lessons in Chinese Ink Painting during a period of six years. My teacher was Zhou Jun. Zhou Jun was born in 1955 in Shanghai and got his Masters Degree at the Central Academy in Beijing in 1985. He and his wife visited Holland on a through trip to the United States, with the goal of convincing the world of the beauty of Chinese Ink Painting. Zhou Jun ended up in Holland more or less by chance in 1989, which enabled me to join his inkpainting classes. Ever since I have focused on using the technique of inkpainting, which is now 16 years already.

I am fascinated and challenged by objects in nature. When choosing a theme I am guided by the power of a natural object as a metaphor for essential aspects of life. I observe elements that represent for me the essence of nature, and, from there, the essence of life. Through getting more and more intensely absorbed in these natural objects I discover the most important –often contrasting and therefore specially exciting elements. Penetrating into these elements means to me penetrating into life.

I will tell you something about the Series Willow trees which I have come to name Rhythm
The theme Rhythm has been developed from the images of willow trees that move with the wind and dance above water which I regard as a metaphor for broad aspects of life. The power of this image is the moving of extremely long and thin twigs with their sprouting buds in spring in combination with the movement of the sparkling sunlight on the rippling water. When going more intensely into the nature of this theme I happened to come across the overwhelming rhythmic aspect and that’s what I have come to explore more deeply: I discovered a pattern, a rhythm. So the natural object has served as the base of my theme.

Series: Vines
The series Vines consists of a series of paintings for which I found my inspiration in grapevines during the period of the last four years. I painted in the lovely vineyards that are so abundant in Europe. I was fascinated by the great diversity of appearances of these plants: firm fresh-green buds in spring, the blue sulphur on the full grapes in summer, the rich vineyards in autumn and the bare fields in winter which give me the impression of an Arabic handwriting.
I am intrigued by the tension between on the one hand the natural growth of the grapevine with its enormous zest for life and on the other hand man’s restricting its growth. The plant is fertilized and irrigated and then its almost unstoppable growth is checked and steered in the direction that is suitable for producing wine.
Another source of inspiration for me is romantic poetry. I am very susceptible to its beautiful language and themes. I easily get access to the world that is thus evoked in my imagination (“my mind’s eye”). I am especially touched by poems in which descriptions of natural scenery are mixed with imaginary events.
The specific character of my work is the combination of the Chinese technique of inkpainting with my own “Western” style, which is the consequence of the western artistic qualities that I grew up with: the result is a sort of “Dutch” inkpainting, you could say.

When I arrived in China on my first day (oktober 2011), I got picked up from the Hong Kong airport and on my way to Shenzhen I crossed the bridge (the West Passageway) which connects the two cities. On my left hand side I saw black dots in the water and I wondered whether these were oysterfields. I had seen oysterfields earlier this year in Portugal and I thought these could be a wonderful new subject for my inkpaintings.

Later on, when I had my first work-meeting in the Institute, I was asked to choose a subject related to Shenzhen. Mr. Dong Xioaming told me that it would be interesting for Chinese people to see their world through my European and Western eyes and viewpoints.

I explored Shenzhen with the help of my new friends Amy, Mr. Ling and Mr. Zhang, both residents in the Institute. The Institute provided all I needed; a car with a driver, and even a hotel when I told them I would like to be at the seaside in Shenzhen EAST at 06.00 o’clock in the morning, in order to find sea life at low tide. That morning a boat took us to the oysterfields, and I was able to see how oysters grow, how they are collected and what they look like when they are still alive and growing to maturity. The locals were eager to help me and they even allowed me to take a closer look by inviting me into their oyster-collecting-boat.

Theme visible or invisible oysters:
My interest is caught by the visibility or invisibilty of the oyster in the water. Blue jerrycans filled with air float on the surface of the water and dominate the view of the bay that I visited east of Shenzen. Below the surface of the water ropes are tied to these floating beacons and connect them to one another. From these ropes strings hang on which oysters grow. They appear to float in long garlands in the sea. Even when you sail along in a little boat they are hardly visible in the opalgreen water. But in shadowed spots, both of the blue jerrycans in the open sea and of the floating rafts in which the oysters are bred we get a clear view. Then the lovely colours and shapes of the living oysters become visible. And if you bother to pull them up from the water you’ll find jewels of coagulated oysters gown together with an unequalled, indescribable, magnificent display of ochre, green and red colours: a breathtaking living creature from which water trickles from sprietsen that are beautifully drawn on the skin. My curiosity was rewarded. I have now been able to make the beauty of the invisible life below the surface of the water visible for you in my paintings. Although these are more and more abstract I hope to interest you by catching the essential qualities.

Another new subject was presented to me during my stay in Shenzen: the botanical plants of Shenzhen.
I am amazed how fast a huge city like Shenzhen has come into existence in only 30 years time. And when I make a parallel to the world of the botanical plants, I am also amazed how quickly they grow, like, for example, the famous tree that Deng Xiaoping planted 20 years ago in the Shenzhen botanical garden. Shenzhen’s growing speed in all kinds of ways is so extreme.

When I walked the “Greenway” from Yinhu to Bantian, I could see the city from many places that offered splendid views. I was flabbergasted by the immense size of the city. Behind each hill I could see another huge part of the city. The size of the city is beyond my understanding, it is overwhelming.

I tried to catch this growing force in my paintings; one specific plant that I have chosen has different layers that reflect the years passing, building up a strong stable stem, from which big leaves grow: a powerful image.

I am motivated by my love of beauty that I find in nature and the feelings of happiness it makes me experience. I am also pushed by my intense need to share these feelings of happiness and beauty with my audience.

The technique of ink painting on Xuan paper is very suitable for what I aim at artistically. With the black of ink, which is very rich of shades in grey, I can very well express myself. The immediate flowing off of the ink at the slightest touch of the paper fascinates me. On top of that, the irrevocable element – every stroke is for good and cannot be corrected - is a very special artistic challenge. Due to the contrasting effect of richly flowing ink and almost dry brushstrokes I can convey the contrasts of life and death, vitality and old age, flourishing and withering, etc., etc,


Inhoudelijke en artistieke uitgangspunten

Ik maak inktschilderingen op rijstpapier. Het specifieke van mijn werk is de combinatie van de traditioneel Oosterse techniek met mijn eigen “Westerse” stijl omdat ik met westerse artistieke waarden ben opgegroeid.

Ik word gefascineerd en uitgedaagd door objecten in de natuur. Daarin neem ik elementen waar die voor mij de essentie van de natuur en, daarvan afgeleid, het leven voorstellen. Door steeds intensere verdieping ontdek ik de voor mijn gevoel belangrijkste – vaak contrasterende en daardoor extra boeiende - elementen van het natuurlijk object. Het doorgronden van deze elementen zie ik als het doorgronden van het leven. Zo ontdek ik bijvoorbeeld in de bast van een oude boom prachtige en van elkaar verschillende structuren die ik tot uitdrukking breng in een serie werken. De boom is aangetast door een brand die ooit in het bos gewoed heeft. Temidden van verkoolde delen stromen levenssappen door zijn nieuwe stukken bast.

Daarnaast laat ik mij inspireren door poëtische thema’s van romantische dichters. Poëzie is voor mij een bron van inspiratie door mijn gevoeligheid voor mooi taalgebruik en doordat ik gemakkelijk toegang krijg tot de wereld die hierdoor opgeroepen wordt in mijn fantasie (“my mind’s eye”). Ik word geraakt door gedichten waarin een vermenging plaats vindt tussen natuurbeschrijvingen en de wereld van de fantasie*.

Ik word gedreven door mijn liefde voor de schoonheid die ik vind in de natuur en het geluksgevoel dat ik hierdoor ervaar. Ik wordt even sterk gedreven door mijn intense behoefte om deze gevoelens van schoonheid en geluk te delen met mijn publiek.
Het focussen op onderwerpen is steeds opnieuw een ontdekkingsreis. Bij bestudering van een wijnrank in een wijngaard, zie ik aan de voet van de plant een dikke oude kronkelige stronk die contrasteert met de dynamiek van zijn jonge scheuten. Kijk eens hoe het leven is, welke krachten er vrijkomen hoe de continuïteit van het leven gewaarborgd wordt, dat vormt een prachtige metafoor met het totale leven! Ik ontleen daar persoonlijk levenslust aan.

Uitdaging techniek
De techniek van inktschilderen op rijstpapier leent zich heel goed voor wat ik artistiek nastreef. Met het ‘zwart’ van de inkt, die rijk is door de vele nuanceverschillen in grijstonen, kan ik mij goed uitdrukken. Het papier heeft een grote absorberende werking, het direct wegvloeien van de inkt bij ook maar de geringste aanraking met het papier fascineert mij. Het onomkeerbare – elke aangebrachte streek is definitief en kan niet worden gecorrigeerd- vormt daarbij een bijzondere artistieke uitdaging. Dankzij de contrastwerking van rijk uitvloeiende inkt en vrijwel droge penseelstreken kan ik een vertaling geven van de contrasten tussen leven en dood, vitaliteit en ouderdom, opbloei en verdorring, volheid en verschraling, etc.

Ruimte en licht
Natuurlijk elementen, ontleend aan mijn waarnemingen in de werkelijkheid (of soms ook aan poëzie die ik door mijn verbeelding evenzeer transformeer tot werkelijkheid), vormen de belangrijkste basis voor mijn werk. Door ruimte te nemen voor mijn persoonlijke interpretaties creëer ik een nieuwe wereld die de vroegere werkelijkheid overstijgt.
Ik zoom in op herkenbare elementen, vergroot deze uit en positioneer ze vrij. Ik schilder een detailopname van een wereld die verder gaat buiten het kader van het doek.
Ruimte is een belangrijk aspect bij de inrichting van mijn leven en die van mijn kunst. Ik wil ruimte in mijn persoonlijke levensstijl, ik vraag en bied ruimte in mijn relaties en vriendschappen, ik wil ruimte voor mijn persoonlijke opvattingen en overtuigingen. Ik neem de vrijheid nu eens dichter bij de natuurlijke objecten te blijven, dan weer sterk te abstraheren.
Ruimte (en met ruimte ook licht) is alom aanwezig in mijn werk. Dit wordt in al mijn schilderijen geaccentueerd door het vele wit. Door het ‘wit’ laten van het papier creëer ik ruimte en daarmee licht en lucht.

Nadere toelichting techniek
Ik oefen de Chinese kalligrafie omdat de kracht van de penseelstreek daaruit voort komt. Ik ga echter vrijer om met het inktschildersmateriaal omdat ik mij niet laat beperken door de traditionele regels die verbonden zijn aan de Chinese inktschilderkunst.
Bij de techniek van het traditionele inktschilderen bestaat het kleurenscala uit een klein aantal aarde- en mineraaltinten (watervaste Chinese aquarelverf) en zwart (Chinese inkt). In een kleurrijker werk kan ik mijn gevoel sterker tot uitdrukking brengen. Om het scala aan mogelijkheden hiertoe nog te verbreden ben ik zelf caseïneverf gaan maken; deze verf op basis van kaasstof hecht zich prachtig op rijstpapier en daarmee heb ik zoveel kleuren tot mijn beschikking als er pigmenten zijn.
Andere kenmerkende materialen en technieken die ik toepas zijn encaustiek, punische was op hout, zelfgemaakte aquarel, ei-tempera en lijmverf.

Bij de keuze van thema’s laat ik mij leiden door de kracht van het natuurlijk object als metafoor voor essentiële aspecten van het leven. Als voorbeelden mijn laatste drie thema’s.

Serie: Ritmen
Het thema “Ritmen” is ontwikkeld op basis van het beeld van takken van treurwilgen die meedeinen met de wind en dansen boven het water. Metafoor voor brede aspecten van het leven. De kracht van dit beeld is de beweging van de extreem lange en dunne takken met hun uitbottende knopjes in het voorjaar in combinatie met de beweging van de glinsteringen van de zon op het kabbelende water. Bij de verdieping ben ik bij toeval gestuit op het ritmische aspect hiervan en dat ben ik nader gaan exploreren. Ik heb een patroon, een ritme ontdekt. Het natuurlijke object heeft daarmee gediend als basis voor mijn thema.

Serie: De Wijnrank
De serie “De Wijnrank” bestaat uit een reeks werken waarin ik mij, in de periode van de laatste vier jaar heb laten inspireren door de wijnrank. Ik heb daarvoor geschilderd in de vele prachtige wijnvelden die Europa rijk is. De verschillende gezichten van deze plant boeien mij. Harde prilgroene knopjes in het voorjaar; het blauwe zwavel op de volle druif in de zomer; zoete halfverdroogde trossen in de herfst en de kale velden in de winter die mij doen denken aan een Arabisch schrift, of aan verstild ballet.
Het spanningsveld tussen de natuurlijke groei van de wijnrank met zijn enorme levenskracht en de beknotting daarvan door de mens intrigeert mij. De plant wordt bemest en besproeid en vervolgens wordt zijn bijna niet te stuitten groeikracht in banen geleid en beteugeld omwille van de productie van wijn.

Serie: Als dit liefde is
Het thema “Als dit liefde is” is geïnspireerd op een gedicht van Hedwig Baartman.
Hierin breng ik de door Baartman’s beschreven passie, gerelateerd aan het liefdesspel, en emoties tot uitdrukking in abstracte beeldtaal. Zij daagt mij uit omdat ik de door haar verwoorde gevoelens herken.

*) In het gedicht “la Mousse” bijvoorbeeld, beschrijft Francis Ponge hoe de dunne uitstekende sprietjes van “het mos” als het ware in rijen opgesteld staan alsof zij een heel leger voorstellen. Zij rukken gezamenlijk op en nemen zo langzaam bezit van een steen. Hij beschrijft hun veerkrachtigheid waarin zij, na vertrapt te zijn, even snel weer herstellen en fier overeind staan. Hij wekt een tafereel tot leven waarin natuurlijke elementen figureren en waarin hij karakteristieke eigenschappen uitvergroot.